Paraffineolie

Een lossingsmiddel voor mallen

Zeep blijft plakken in harde mallen, en een dun laagje minerale olie helpt hem los te laten. Anne-Marie Faiola wrijft stukken pvc-buis binnen en buiten in met minerale olie voordat ze ronde stukken zeep giet, en smeert er ook speciale mallen van hard plastic mee in, waarbij ze met een wattenstaafje in de details komt. Voor een buis zonder voering laat ze in Soap Crafting een eetlepel langs de binnenkant van de buis lopen en draait ze de buis zodat de wand bedekt raakt, waarna ze de opgestijfde rol eruit duwt met een soepblik dat in een theedoek is gewikkeld.

Anne Watson merkt op dat sommige makers mallen invetten met minerale olie of vaseline, zoals een kok een cakevorm invet, en dat anderen het residu dat het op de zeep achterlaat niet prettig vinden.

Waarom het geen zeepolie is

De oliën in een zeeprecept zijn triglyceriden, vetzuren gebonden aan glycerine, en loog splitst ze tot zeep. Minerale olie is een mengsel van vloeibare koolwaterstoffen, de ‘paraffineoliën’ uit de EU-ingrediëntendatabank, zonder iets wat loog kan splitsen. Simmons en Appleton noemden het ‘volledig onverzeepbaar’; door zeep geroerd is het ‘slechts in suspensie aanwezig’, en zeepanalisten rekenen het tot de onverzeepbare stoffen. Het heeft dus geen verzepingsgetal, de calculator vermeldt het niet, en wat er in een batch terechtkomt, blijft vrije olie die nooit zeep wordt. Grosso en Watson zeggen allebei dat het in het recept zelf niet thuishoort.

Een laagje op een mal is geen ingrediënt, maar het komt toch op het oppervlak van de zeep terecht. Giet het teveel af, zodat het zich niet op de bodem van de mal verzamelt.

Alternatieven

Een voering doet het zonder olie: een plastic voering in een buis, vriespapier (freezer paper) of een plastic vel in een blokmal, en siliconen mallen hebben helemaal niets nodig. Alicia Grosso geeft de voorkeur aan buizen met schroefdoppen, die het makkelijkst losgaan, en duwt de rol eruit met een houten schijf aan een stok. Als een rol niet wil bewegen, legt Faiola de hele buis een nacht in de vriezer en probeert het opnieuw.

Faiola gebruikt ook cyclomethicone, een vluchtige siliconenolie, in plaats van minerale olie. Let op wat je koopt: volgens de EU-ingrediëntendatabank is cyclomethicone een mengsel van cyclische siloxanen met vier tot zes siliciumatomen in de ring, en sinds 31 januari 2020 verbiedt de EU D4 en D5, die met vier en vijf siliciumatomen, in afspoelbare cosmetische producten in een concentratie van 0,1 % of meer.

Omgaan met minerale olie

Minerale olie is niet erg giftig, maar het is gevaarlijk als het in de longen komt, bijvoorbeeld wanneer een kind dat er wat van heeft ingeslikt overgeeft en het inademt, en de afloop kan dan slecht zijn (MedlinePlus). Houd de fles dicht en buiten bereik van kinderen, en veeg gemorste olie op, want die maakt een vloer glad.