W skrócie
- Waga elektroniczna z dokładnością do 1 g to jedyne narzędzie, które decyduje o tym, czy mydło będzie bezpieczne. Waż wszystko, także płyny.
- Roztwór ługu przygotowuj w polipropylenie (kod 5) lub stali nierdzewnej. Nigdy w aluminium, cynie, cynku, miedzi ani drewnie.
- Blender ręczny zamienia godzinę lub więcej mieszania w kilka minut.
- Partia z 1000 g olejów daje około 1,4 kg masy, która wypełnia formę blokową o pojemności około 1,4 litra.
- Narzędzie, które raz posłużyło do mydła, zostaje narzędziem do mydła.
Na tej stronie
Do robienia mydła nie potrzebujesz warsztatu. Do pierwszej partii wystarczą waga, blender ręczny, dzbanek i garnek, którym ług nie szkodzi, forma i środki ochrony opisane w poradniku o bezpiecznej pracy z ługiem. Większość z tego to zwykłe naczynia kuchenne, które odkładasz na potrzeby mydła. Ten poradnik omawia każdą rzecz, to, na co zwrócić uwagę, i kilka materiałów, które nigdy nie mogą mieć kontaktu z ługiem.
Waga decyduje o tym, czy mydło jest bezpieczne
Każda ilość w robieniu mydła to masa, a ług waży się co do grama. Kup wagę elektroniczną, która pokazuje wynik z działką 1 g, ma przycisk tary (zeruje wyświetlacz, gdy stoi na niej pojemnik) i udźwig co najmniej 5 kg, żeby garnek z olejami jej nie przeciążył.
Waga, która pokazuje dziesiąte części uncji, jest dla ługu za mało dokładna. Jej działki są co 2,8 g, więc każdy odczyt może odbiegać od prawdy nawet o 1,4 g, a w małej partii to spora część ługu:
| Waga pokazuje | Największy błąd zaokrąglenia | Przetłuszczenie, jakie możesz faktycznie uzyskać |
|---|---|---|
| Dziesiąte części uncji (działki co 2,8 g) | 1,4 g | od 3,1 % do 6,9 % |
| Gramy | 0,5 g | od 4,3 % do 5,7 % |
500 g oliwy z oliwek, oleju kokosowego, masła shea i oleju rycynowego (60/25/10/5 %, nasze mydło na pierwszą partię bez oleju palmowego) przy przetłuszczeniu 5 %, co wymaga 69,5 g wodorotlenku sodu. Liczby z naszego kalkulatora.
Waż wszystko, łącznie z wodą i olejami płynnymi. Szklanka oleju czy łyżka ługu nie mają stałej masy: granulki ługu za każdym nabraniem układają się inaczej, a przepisu odmierzanego objętościowo nie da się sprawdzić pod kątem ilości ługu. Trzymaj w wadze świeże baterie (słabe dają fałszywe odczyty) i od czasu do czasu sprawdzaj ją odważnikiem kalibracyjnym albo czymkolwiek innym, czego masę dokładnie znasz.
Mieszanie: blender ręczny czy ręcznie
Blender ręczny (zanurzeniowy) w ciągu kilku minut doprowadza oleje i roztwór ługu do śladu, czyli momentu, w którym masa zaczyna gęstnieć. Ręcznie, trzepaczką, może to zająć godzinę lub dłużej. Sprawdzi się każdy prosty model; mocniejszy silnik pomaga przy wolno gęstniejących przepisach z dużą ilością oliwy. Wybierz taki, który ma trzon i osłonę noża ze stali nierdzewnej, na tyle długi, by sięgał dna garnka, a masa nie podchodziła powyżej linii zanurzenia, co według ostrzeżenia Alicii Grosso niszczy silnik. Zachowaj go tylko do mydła.
Przy dobrym użyciu prawie nie chlapie:
- Zanurz głowicę w masie, zanim włączysz blender, i przechyl ją raz, żeby uwolnić uwięzione powietrze.
- Trzymaj głowicę pod powierzchnią i włączaj blender krótkimi seriami, mieszając pomiędzy nimi.
- Wyłącz go i poczekaj, aż nóż się zatrzyma, zanim go wyjmiesz.
Najpierw poćwicz w dzbanku z wodą. Szpatułka silikonowa lub trzepaczka nadal przydaje się do ręcznego wmieszania zapachu albo barwnika.
Dzbanki, garnki i miski
Dzbanek na ług. Solidny dzbanek z polipropylenu z dzióbkiem i uchwytem: szukaj kodu recyklingu 5 albo liter PP wytłoczonych na dnie. Polipropylen jest odporny na stężony ług, a producenci sprzętu laboratoryjnego dopuszczają go do użytku do 135 °C, znacznie powyżej 90 °C (194 °F) lub więcej, jakie może osiągnąć świeży roztwór. Roztwór ługu na 1000 g olejów waży około 420 do 440 g i zajmuje mniej niż pół litra, więc dzbanek o pojemności 1 litra w zupełności wystarczy. Suchy ług odważ w osobnym małym kubeczku z polipropylenu.
Garnek do mydła. Ze stali nierdzewnej, do topienia stałych tłuszczów i mieszania masy. Napełniaj go najwyżej do dwóch trzecich: partia z 1000 g olejów daje około 1,4 kg masy, więc garnek o pojemności 3 do 4 litrów zostawia miejsce na blendowanie bez chlapania. Do małych partii węższy garnek jest lepszy od szerokiego, bo głowica blendera pozostaje zanurzona. Sprawdzi się też garnek emaliowany (Susan Miller Cavitch robiła w takim mydło), ale tylko dopóki emalia jest cała: Grosso sprawdza swoje garnki pod kątem wżerów i odprysków, które odsłaniają metal pod spodem.
Mieszanie ługu. Długa łyżka ze stali nierdzewnej, z jednego kawałka: Grosso zwraca uwagę, że niektóre stalowe przybory są łączone śrubami lub nitami z innych metali, a szpatułka z jednego kawałka nie zgubi główki w masie. Szpatułki silikonowe zostaw do masy: w tabeli producenta sprzętu laboratoryjnego silikon wypada słabo przy ciągłym kontakcie ze stężonym wodorotlenkiem sodu, więc szpatułka zanurzona w ługu na minutę to przetrwa, ale silikonowy dzbanek czy kubek to nie miejsce do jego przechowywania.
Szkło. Żaroodporne szklane dzbanki pojawiają się w wielu książkach o robieniu mydła, ale gorąca zasada powoli trawi szkło, a gorący szklany dzbanek może pęknąć, jeśli zbyt szybko schłodzi się go w zimnej wodzie. Polipropylen spełnia to samo zadanie bez żadnego z tych zagrożeń.
Małe kubeczki i łyżki. Kilka małych miseczek do ważenia olejów i dodatków oraz szkło lub stal nierdzewna do olejków zapachowych, które mogą niszczyć niektóre tworzywa sztuczne. Plastikowe łyżki miarowe nadają się do suchych dodatków.
Termometr
Termometr elektroniczny z sondą ze stali nierdzewnej mierzy temperaturę samego płynu, a tego właśnie potrzebujesz przy roztworze ługu i roztopionych olejach. Termometr na podczerwień jest szybki i nigdy nie dotyka ługu, ale mierzy tylko powierzchnię, na którą jest skierowany, zaniża odczyt na błyszczącym metalu (celuj w płyn, a nie w ściankę stalowego garnka) i myli go para. Do pierwszej partii, w której temperatury wiele wybaczają, nada się każdy z nich; poradnik o pierwszym mydle podaje przedział.
Formy
Na 1000 g olejów potrzebujesz formy o pojemności około 1,4 litra. Domyślna forma blokowa w kalkulatorze ługu, 25 × 9 × 6 cm (1350 mL), mieści 950 g olejów w mieszance z tabeli powyżej, a panel kalkulatora „Dopasuj partię do formy” wylicza tę wartość dla każdej formy i każdego przepisu.
- Silikonowe formy blokowe nie wymagają wyściełania i łatwo oddają mydło, choć miękkie przepisy mogą potrzebować dwóch lub trzech dni, by stwardnieć na tyle, żeby dało się je wyjąć.
- Drewniane formy wykłada się papierem z powłoką z tworzywa (freezer paper), stroną powlekaną do mydła, albo papierem do pieczenia. Drewno trzyma ciepło tężejącego mydła, co sprzyja fazie żelu.
- Formy z gniazdami dają pojedyncze kostki bez krojenia.
- Formy improwizowane dobrze się sprawdzają: woskowany kartonik po mleku lub soku (nigdy taki wyłożony folią aluminiową), solidny plastikowy pojemnik na żywność, pudełko po butach wyłożone folią albo kawałek plastikowej rury z zaślepką na okrągłe kostki. Szczelne pojemniki trzymają mydło przez podciśnienie i trudno je opróżnić.
Unikaj aluminiowych foremek i folii, które ług atakuje, oraz szklanych naczyń, z których mydło rzadko daje się wyjąć. Poradnik o formach do mydła szczegółowo omawia dobór wielkości i wyściełanie.
Krojenie i dojrzewanie
Długi, cienki nóż o gładkim ostrzu kroi blok czysto; ząbkowane ostrze szarpie i rwie mydło. Sprawdzi się krajarka do sera z drutem, choć może zostawiać delikatne linie, a nóż do karbowania daje faliste brzegi, które widuje się na mydłach z targu. Obieraczka do warzyw wygładza ostre krawędzie. Skrobka do ciasta z ostrzem 15 cm (6 in), ze sklepu z artykułami kuchennymi, czysto kroi małe bloki; Letcavage i Buck używają jej we wszystkich swoich podstawowych przepisach. Specjalna krajalnica do mydła może poczekać, aż upewnisz się, że będziesz dalej robić mydło.
Nowe kostki dojrzewają od czterech do sześciu tygodni, ustawione w odstępach, tak by powietrze docierało do każdej ściany. Sprawdzi się kratka do studzenia ciast wyłożona papierem do pieczenia, półka z listewek albo powlekana tworzywem siatka okienna lub plastikowa kanwa do haftu na półce (ale nie goła metalowa siatka, która może być aluminiowa), w przewiewnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca. Dalej prowadzą poradnik o krojeniu i poradnik o dojrzewaniu.
Narzędzia do mydła zostają przy mydle
Garnek, dzbanek, szpatułka czy blender, które raz posłużyły do mydła, zostają narzędziami do mydła. Rysy w plastiku i silikonie zatrzymują resztki, olejki zapachowe w nie wsiąkają i nie dają się wymyć, a po dzbanek używany i do ługu, i do napojów pewnego dnia sięgnie ktoś, kto spodziewa się w nim napoju. Oznacz wszystko napisem „tylko do mydła” i trzymaj razem w pudełku, z dala od kuchennych szuflad.
Czego nigdy nie używać
| Przedmiot | Dlaczego nie |
|---|---|
| Aluminiowe garnki, foremki, folia i przybory | Ług atakuje aluminium i wydziela się przy tym wodór, gaz palny. Wiele foremek do pieczenia keksów jest z aluminium |
| Cyna, cynk (stal ocynkowana), miedź i mosiądz | Wszystkie są atakowane przez ług; cyna i cynk także uwalniają wodór |
| Garnki i patelnie z powłoką nieprzywierającą | Powłoka jest odporna na ług, ale pod spodem często jest aluminium, a jedna rysa pozwala ługowi do niego dotrzeć |
| Żeliwo | Rdzewieje, a gorący ług szybciej koroduje żelazo |
| Drewniane łyżki i deski | Drewno wchłania ług i powoli się w nim rozkłada, więc przenosi ług w swoich włóknach |
| Dzbanki z poliwęglanu i PETG (te przezroczyste, „nietłukące się”) | Stężony ług uszkadza oba materiały |
| Butelki po napojach z PET | Ta sama rodzina poliestrów co PETG, a ług w butelce po napoju można wziąć za napój |
| Cienkie, wiotkie pojemniki z dowolnego tworzywa | Napełnione gorącym płynem wyginają się i zapadają, gdy je podnosisz lub z nich wylewasz |
Materiały nieodpowiednie do ługu, według zaleceń producenta sody kaustycznej dotyczących postępowania z nią, kompendium UKHSA i tabeli odporności chemicznej producenta sprzętu laboratoryjnego.
Zestaw na start
| Przedmiot | Na co zwrócić uwagę | Priorytet |
|---|---|---|
| Waga elektroniczna | Działka 1 g, przycisk tary, udźwig co najmniej 5 kg | Niezbędne |
| Gogle ochronne | Szczelne wokół oczu, oznaczone 3 (EN 166) lub D3 (ANSI Z87.1) | Niezbędne |
| Rękawice nitrylowe | Opakowanie jednorazowych albo para wielorazowych zakrywających nadgarstek | Niezbędne |
| Dzbanek na ług | Polipropylen (kod 5), około 1 litra, z dzióbkiem | Niezbędne |
| Mały kubeczek do ważenia ługu | Polipropylen, zawsze suchy | Niezbędne |
| Długa łyżka | Stal nierdzewna | Niezbędne |
| Garnek do mydła | Stal nierdzewna, 3 do 4 litrów | Niezbędne |
| Blender ręczny | Trzon ze stali nierdzewnej | Niezbędne |
| Szpatułki silikonowe | Dwie, żaroodporne | Niezbędne |
| Forma | Silikonowa forma blokowa o pojemności około 1,4 litra albo wyłożone pudełko lub kartonik | Niezbędne |
| Nóż | Długi, cienki, o gładkim ostrzu | Niezbędne |
| Termometr | Elektroniczny, z sondą ze stali nierdzewnej | Przydatne |
| Kratka do dojrzewania | Dowolna przewiewna kratka lub półka z dala od słońca | Przydatne |
| Fartuch, ręczniki papierowe, miska do chłodzenia dzbanka z ługiem | Przydatne | |
| Krajalnica do mydła, strug, narzędzie do fazowania krawędzi | Później |
Zestaw do pierwszej partii, na maksymalnie 1000 g olejów.
Nic z tego nie jest sprzętem specjalistycznym. Waga i blender ręczny to jedyne rzeczy, które sporo kosztują, a wystarczy prosta wersja każdego z nich. Nie oszczędzaj w dwóch miejscach: na wadze, która musi pokazywać pełne gramy, i na goglach, które muszą szczelnie przylegać. Gdy zestaw jest gotowy, następnym krokiem jest wybór olejów do pierwszego mydła.
Przepisy do wypróbowania
Wszystkie przepisyŹródła
Uwagi do tych źródeł znajdują się na angielskiej wersji strony, w brzmieniu, które sprawdzono z każdym dokumentem.
- Caustic Soda Handbook . Occidental Chemical Corporation (OxyChem) , 2026.
- Sodium hydroxide: incident management (Compendium of chemical hazards) . UK Health Security Agency , 2024.
- Nalgene plastic labware chemical resistance reference guide . Thermo Fisher Scientific .
- SCHOTT DURAN: tubing, capillary and rod of borosilicate glass 3.3 . SCHOTT .
- How to get great results with an infrared thermometer . Fluke Corporation , 2026.
- Smart Soapmaking . Anne L. Watson, Shepard Publications , 2013.
- Soap Crafting . Anne-Marie Faiola, Storey Publishing , 2013.
- Natural Soap Making . Elizabeth Letcavage and Melissa Harden, Stackpole Books , 2013.
- Making Transparent Soap . Catherine Failor, Storey Publishing , 2000.
- The Everything Soapmaking Book, 3rd edition . Alicia Grosso, Adams Media , 2013.
- Basic Soap Making . Elizabeth Letcavage and Patsy Buck, Stackpole Books , 2009.
- The Natural Soap Book . Susan Miller Cavitch, Storey Publishing , 1995.
- The Complete Photo Guide to Soap Making . David Fisher, Creative Publishing International , 2018.
- The Natural Soap Making Book for Beginners . Kelly Cable, Althea Press , 2017.
- The Natural Soap Chef . Heidi Corley Barto, Ulysses Press , 2012.