Szampon w płynie

Sposób wykonania

1. Przygotuj się

   Załóż szczelne gogle, rękawice nitrylowe i ubranie z długimi rękawami i nie zdejmuj ich, dopóki pasta się nie ugotuje. Odważ 150 g oleju kokosowego, 175 g oliwy z oliwek, 100 g oleju rycynowego i 50 g oleju z awokado do wolnowaru o pojemności co najmniej 4,5 litra, a 25 g oleju jojoba do małego dzbanuszka na później, potem 500 g wody destylowanej do żaroodpornego dzbanka i 106,1 g płatków wodorotlenku potasu do suchego pojemnika; od razu zamknij pojemnik z płatkami.

2. Przygotuj roztwór ługu

   Przy otwartym oknie dodawaj płatki do wody po trochu, mieszając, nigdy wody do płatków. Roztwór głośno syczy i mocno się nagrzewa; pozwól mu ostygnąć poniżej 82 °C (180 °F) i trzymaj go z dala od aluminium, cyny i cynku, które atakuje, wydzielając wodór.

3. Podgrzej oleje

   Roztop olej kokosowy w wolnowarze na niskim ustawieniu, wmieszaj oliwę, olej rycynowy i olej z awokado i doprowadź je do 65–71 °C (150–160 °F). Oleju jojoba jeszcze nie dodawaj.

4. Zmiksuj na pastę

   Wlej roztwór ługu do olejów i miksuj blenderem ręcznym seriami po minutę lub dwie, mieszając między nimi. Masa gęstnieje, rozwarstwia się i rzednie, a potem wraca do konsystencji gęstego musu jabłkowego, często kilka razy; przy ilości wody równej ilości olejów może minąć 30–60 minut, zanim utworzy gęstą, nieprzezroczystą pastę, która nie rozwarstwia się, gdy przestajesz miksować.

5. Przykryj i gotuj

   Załóż pokrywkę i zostaw wolnowar na niskim ustawieniu. Sprawdź po 15–20 minutach i znowu 15–20 minut później, wmieszując z powrotem wydzielony płyn, a potem mieszaj co 30–45 minut.

6. Gotuj, aż pasta stanie się przezroczysta

   W ciągu 3–4 godzin pasta staje się złota i przezroczysta, od brzegów do środka, i jest bardziej miękka niż pasta z małą ilością wody. Jest gotowa do testu, gdy przy przekładaniu nie wychodzą już nieprzezroczyste, kremowe plamy.

7. Sprawdź łyżkę pasty we wrzątku

   Zanim dodasz olej jojoba, rozpuść, mieszając, 28 g (1 oz) pasty w 59 ml (2 fl oz) wrzącej wody i zostaw do ostygnięcia. Roztwór klarowny lub lekko zamglony oznacza, że pasta jest gotowa; mleczny albo z tłustym filmem na wierzchu oznacza jeszcze godzinę gotowania i drugi test.

8. Wmieszaj olej jojoba i zważ pastę

   Wyłącz wolnowar i wmieszaj 25 g oleju jojoba w gorącą pastę, aż zniknie; dodaje się go dopiero teraz, bez liczenia dla niego ługu, bo prawie się nie zmydla. Pozwól paście ostygnąć i zważ ją całą: będzie ważyć mniej niż 1106,1 g, które trafiły do garnka, bo część wody uleciała jako para, a do rozcieńczenia potrzebna jest rzeczywista waga.

9. Oblicz ilość wody

   Pasta zawiera 570,5 g mydła, czyli 475 g ugotowanych olejów plus 95,5 g czystego wodorotlenku potasu zawartego w 106,1 g płatków o czystości 90 %, a z olejem jojoba daje to 595,5 g mydła i wosku. Przy 20 % wychodzi z tego 2977 g szamponu bez względu na to, ile pary uleciało podczas gotowania, więc wody trzeba dodać 2977 g minus waga twojej pasty, czyli ok. 1,69 g na każdy gram pasty, jeśli nic nie odparowało; kalkulator rozcieńczania mydła w płynie liczy to samo, jeśli podasz mu wszystkie 500 g olejów, łącznie z olejem jojoba.

10. Rozcieńcz przez noc

    Połam pastę do dużego garnka i zalej ją wrzącą wodą, całą oprócz ostatnich 200 g. Mieszaj delikatnie, nie ubijając piany, przykryj i zostaw na noc; następnego dnia, w temperaturze pokojowej, dodaj resztę tylko wtedy, gdy szampon jest nadal gęstszy, niż chcesz.

11. Dodaj zapach

    Wmieszaj pół łyżeczki zmieszanych olejków rozmarynowego i cedrowego w 85 g ciepłego szamponu i odczekaj pół godziny. Jeśli próbka zachowa gęstość i nie zmętnieje bardziej, delikatnie wmieszaj do całej partii 10 g olejku rozmarynowego i 5 g olejku cedrowego.

12. Odstaw i rozlej do butelek

    Zostaw szampon przykryty na tydzień lub dwa, żeby osad opadł, a potem zlej go znad osadu do umytych i osuszonych butelek do wyciskania. Lekkie zmętnienie od oleju jojoba pozostaje, a podczas stania na wierzchu może zebrać się cienki film, więc przed użyciem delikatnie odwróć butelkę do góry dnem.

13. Dbaj o czystość

    Po rozcieńczeniu to w czterech piątych woda, a szamponu używa się mokrymi rękami w ciepłej łazience, więc mogą się w nim rozwijać bakterie i pleśń: nigdy nie uzupełniaj butelki, a resztę trzymaj jako pastę w zamkniętym słoiku i rozcieńczaj po trochu. Żeby długo przechowywać rozcieńczony szampon albo go sprzedawać, potrzebny jest konserwant działający przy pH 9–10 oraz test skuteczności konserwacji (challenge test).

14. Po umyciu spłucz włosy kwaśną płukanką

    Umyj włosy, dobrze je spłucz, a potem przelej przez nie płukankę z 1 łyżki octu jabłkowego lub soku z cytryny w 250 ml chłodnej wody i jeszcze raz lekko spłucz. Uważaj, żeby szampon ani płukanka nie dostały się do oczu; mydło szczypie.